Samen de stad maken: "Het kan wél, als we maar blijven beginnen."

Na ruim tien jaar nam Elsje van de Weg afscheid van Thuis Wageningen. Ze laat méér na dan alleen een organisatie; ze laat een beweging achter. Een beweging van Wageningers en partners die geloven dat de stad van ons allemaal is. "In Wageningen hebben we een unieke energie. Als we de muren van onze organisaties durven te verlagen, ontstaat er magie."

Wanneer je Elsje vraagt naar haar mooiste herinneringen van de afgelopen tien jaar, gaat het niet over beleidsplannen of vergaderingen. Het gaat over de regenboogbank, de Billy Cup, het Taalcafé en Foodsharing. Het gaat over de momenten waarop iemand zei: "Dit kan niet door de regels," en een groep Wageningers antwoordde: "Laten we het tóch proberen."

De kracht van het kleine gebaar

"Ik hoor zo vaak dat iets niet kan," vertelt Elsje vanuit haar rol als verbinder in de stad. "Maar Wageningen bewijst keer op keer het tegendeel. Neem Foodsharing: een simpel idee als een gedeelde koelkast om voedselverspilling tegen te gaan. Natuurlijk loop je dan tegen regels aan. Maar omdat een groep inwoners de verantwoordelijkheid nam en simpelweg begon, veranderde het grijze gebied in een plek van ontmoeting en idealisme. Of de regenboogbank: eerst was er geen toestemming, toen werd hij 'stiekem' geverfd, en uiteindelijk werd het een prachtig gezamenlijk project van de queer community en inwoners die hierheen gevlucht zijn. Zo simpel kan het zijn als je durft te kijken naar wat er wél kan."

Voorbij de systeemwereld

Voor de vele partners in de stad — van de gemeente en de WUR tot welzijnsorganisaties binnen Welsaam — heeft Elsje een duidelijke boodschap: blijf nieuwsgierig naar de mens achter de vraag of rol. Ontmoet elkaar van mens tot mens, ga met elkaar in gesprek!

"Mijn droom is dat we over tien jaar het 'systeemdenken' achter ons hebben gelaten. Dat we elkaar niet meer ontmoeten als 'de ambtenaar', 'de student' of 'de welzijnswerker', maar als mens tot mens. We maken samen de stad. Dat betekent dat we over organisatiegrenzen heen moeten durven kijken. Wat is onze gedeelde drijfveer? Waar dromen we van voor Wageningen? Als je die droom helder hebt, vallen die muren vanzelf weg."

Advies voor de lange adem

Innovatie in een stad als Wageningen vraagt om geduld. Dat weet Elsje als geen ander. Toen zij en mede-oprichter Tutku Yüksel tien jaar geleden begonnen, was er weinig vertrouwen. "Twee jonge meiden, geen verdienmodel... men zei: 'Maak er maar gewone horeca van, want dit gaat nooit werken.' Maar we hielden vast aan ons 'waarom'. We grepen elke kans aan, ook al was het pand onveilig en hadden we geen cent op de bank."

Haar advies aan partners en inwoners met een nieuw idee is dan ook helder:

"Wacht niet tot het perfecte plaatje af is. Als je het helemaal van tevoren gaat uitdenken, loop je vast in regels en perspectieven en stroomt de energie eruit. Begin gewoon. Pak die stip op de horizon, maar kleur hem nog niet helemaal in. Beweeg mee met de energie die ontstaat."

De blik vooruit

Elsje vertrekt, maar de nieuwsgierigheid blijft. "Ik ben de afgelopen jaren door zóveel verschillende mensen geïnspireerd. Mensen die na een lange, glansrijke carrière bij een grote organisatie of de bibliotheek bij Thuis binnenstapten en zich opnieuw durfden te verwonderen. Mensen uit andere landen die een nieuwe plek zoeken om mee te doen, om bij te dragen. Juist die nieuwsgierigheid naar een andere wereld of een andere generatie is goud waard. Dat hoop ik ook voor Wageningen: dat we uit onze eigen bubbels blijven stappen. Of dat nu de veilige muren van je eigen organisatie zijn of je eigen kringetje van gelijkgestemden; ga die zoektocht naar de ander aan."

Wageningen is een stad van doeners, van denkers en van dromers. "Het is uniek dat we hier een plek hebben waar de waarde van een ontmoeting of een goed idee net zo zwaar weegt als de officiële cijfers of de regels van het systeem. Laten we die ruimte met elkaar blijven pakken en die sociale kracht blijven zien. Want het kan namelijk wél. Dat heeft Thuis de afgelopen tien jaar bewezen, en ik weet zéker dat jullie dat de komende tien jaar blijven doen."

Illustratie 'Meer samen, minder ik' is gemaakt door grafisch kunstenaar en vormgever Lotte Gorter.